Bố Trí Ghế Giường Bệnh Viện: Cách Sắp Xếp Cho Phòng Bệnh 2–4 Giường

Trong phòng điều trị nội trú, bên cạnh giường bệnh còn có tủ đầu giường, thiết bị theo dõi, cây truyền dịch và khu vực dành cho người nhà chăm sóc. Khi bổ sung ghế chuyển đổi thành giường để làm chỗ nằm nghỉ cho người thân của bệnh nhân thì việc sắp xếp nội thất cần được tính toán ngay từ đầu, đặc biệt đối với phòng có từ 2–4 giường bệnh.

Một chiếc ghế có thể chỉ chiếm khoảng 0,4–0,6 m² khi gấp gọn nhưng cần hơn 1 m² khi mở thành giường. Nếu đặt sai hướng, phần diện tích tăng thêm có thể lấn vào lối đi, cản trở cửa ra vào hoặc gây khó khăn khi nhân viên y tế tiếp cận bệnh nhân.

Vì vậy, bố trí ghế giường bệnh viện không đơn thuần là tìm một khoảng trống để kê ghế. Cần xác định kích thước sản phẩm, hướng mở, vị trí giường bệnh và không gian di chuyển trong cả hai trạng thái sử dụng. Bài viết dưới đây VEMED sẽ hướng dẫn cách tính diện tích, lựa chọn vị trí và xây dựng sơ đồ bố trí phù hợp cho phòng bệnh 2 giường và 4 giường.

1. Vì sao cần tính toán vị trí ghế giường trong phòng bệnh?

Trong cùng một phòng nội trú, diện tích sử dụng có thể thay đổi đáng kể giữa ban ngày và ban đêm. Ban ngày, ghế chăm bệnh thường được gấp gọn để người nhà ngồi nghỉ hoặc hỗ trợ bệnh nhân. Khi chuyển sang trạng thái nằm, chiều dài sản phẩm tăng lên và có thể chiếm phần không gian vốn dành cho việc đi lại.

vi-tri-ghe-cham-benh-trong-phong-benh
Cần tính lại không gian để vị trí ghế giường chăm bệnh trong phòng bệnh

Đối với phòng 2 giường, vấn đề thường xuất hiện khi cả hai người nhà cùng mở ghế vào ban đêm. Với phòng 4 giường, mức độ phức tạp cao hơn do có nhiều giường bệnh, đồ dùng cá nhân và nhu cầu di chuyển đồng thời.

Một phương án sắp xếp phù hợp cần giải quyết ba yêu cầu:

  • Đủ diện tích đặt ghế: Ghế mở hoàn toàn mà không va vào giường bệnh, tủ hoặc thiết bị xung quanh.
  • Duy trì lối đi cần thiết: Không để ghế cản trở việc tiếp cận bệnh nhân, vận chuyển thiết bị và di chuyển khi có tình huống khẩn cấp.
  • Thuận tiện sử dụng hằng ngày: Người nhà có thể chuyển đổi ghế giữa tư thế ngồi và nằm mà không phải di chuyển nhiều đồ đạc.

Điều quan trọng là phải đánh giá khả năng sử dụng khi tất cả các ghế dự kiến đều mở, thay vì chỉ quan sát căn phòng ở trạng thái gọn gàng ban ngày.

2. Những thông số cần xác định trước khi bố trí ghế giường bệnh viện

2.1. Đo diện tích và xác định không gian có thể sử dụng

Trước tiên, cần đo chiều dài và chiều rộng thông thủy của phòng bệnh. Diện tích sàn được tính theo công thức:

Diện tích phòng = Chiều dài × Chiều rộng

Chẳng hạn, phòng có chiều dài 4,5 m và chiều rộng 4 m sẽ có diện tích 18 m².

Tuy nhiên, không thể sử dụng toàn bộ 18 m² để bố trí giường và ghế. Một phần diện tích đã dành cho các hạng mục cố định như giường bệnh, tủ đầu giường y tế, bồn rửa hoặc thiết bị điều trị.

thong-so-bo-tri-ghe-giuong-benh-vien-1
Cần ước tính được không guan phòng bệnh và diện tích ghế giường chăm từ gấp gọn chuyển thành giường nằm

Khi khảo sát thực tế, nên ghi nhận thêm:

  • Vị trí và chiều mở của cửa phòng, cửa nhà vệ sinh.
  • Kích thước thực tế của từng giường bệnh, kể cả thành giường và các bộ phận nhô ra.
  • Vị trí tủ đầu giường, cây truyền dịch, xe lăn và thiết bị hỗ trợ.
  • Những khoảng trống cần duy trì để nhân viên y tế thao tác.

Đặc biệt, cần đo khoảng cách giữa các vật dụng, không chỉ ghi tổng diện tích phòng. Một căn phòng vẫn còn nhiều diện tích trống nhưng bị chia thành những khoảng nhỏ có thể không đủ chỗ để mở ghế.

2.2. Kiểm tra kích thước ghế chăm bệnh khi gấp và mở

Kích thước ghế chăm bệnh là thông số trực tiếp quyết định vị trí lắp đặt.

Ví dụ, hai mẫu sản phẩm đang được giới thiệu tại VEMED có kích thước như sau:

Sản phẩm Kích thước khi gấp (D × R) Kích thước khi mở (D × R)
Hi-MEC HMNB-3010 650 × 610 mm 1.870 × 610 mm
Hi-MEC HM-CB-T01 838 × 685 mm 1.900 × 685 mm

Với mẫu HMNB-3010, chiều dài tăng từ 650 mm lên 1.870 mm, tức tăng 1.220 mm khi chuyển sang giường nằm. Điều này có nghĩa là nếu bố trí ghế theo hướng kéo ra phía lối đi, cần kiểm tra toàn bộ phần không gian mà ghế sẽ chiếm khi mở.

Ngoài kích thước dài và rộng, phải xác định đúng hướng chuyển đổi của từng mẫu ghế. Không nên mặc định mọi sản phẩm đều có cơ cấu mở giống nhau.

2.3. Xác định các khu vực không được cản trở

Trên bản vẽ bố trí, nên phân biệt ba khu vực: vị trí nội thất cố định, vùng mở ghế và tuyến di chuyển phục vụ chăm sóc.

Tuyến di chuyển cần kết nối cửa phòng với từng giường bệnh. Khu vực này phải đáp ứng nhu cầu vận hành thực tế, kể cả trường hợp sử dụng xe lăn, xe cáng hoặc các thiết bị y tế theo đặc thù khoa phòng.

Đối với phòng có thiết bị gắn tường như oxy, hút hoặc hệ thống theo dõi, cần bảo đảm ghế không cản trở khả năng tiếp cận và sử dụng.

Khi đã xác định những khu vực cần giữ thông thoáng, phần diện tích còn lại mới được xem xét để bố trí ghế cho người nhà bệnh nhân.

3. Cách tính diện tích đặt ghế giường khi mở và khi gấp

3.1. Công thức tính diện tích chiếm sàn

Để xác định sơ bộ diện tích ghế sử dụng, có thể áp dụng:

S = D × R

Trong đó:

  • S: Diện tích hình chiếu của ghế trên sàn (m²).
  • D: Chiều dài ghế (m).
  • R: Chiều rộng ghế (m).

Diện tích tăng thêm sau khi mở được xác định bằng:

Diện tích tăng thêm = Diện tích khi mở − Diện tích khi gấp

Lấy giường ghế chăm bệnh Hi-MEC HMNB-3010 làm ví dụ:

  • Khi gấp: 0,65 × 0,61 = 0,3965 m², làm tròn 0,40 m².
  • Khi mở: 1,87 × 0,61 = 1,1407 m², làm tròn 1,14 m².
  • Diện tích tăng thêm: khoảng 0,74 m²/ghế.

Như vậy, hai ghế cùng loại khi mở sẽ chiếm khoảng 2,28 m², thay vì khoảng 0,79 m² khi gấp.

cong-thuc-tinh-dien-tich-ghe-giuong-benh-vien
Công thức tính diện tích giường ghế chăm bệnh Hi-MEC HMNB-3010 khi lắp tại phòng bệnh

3.2. So sánh diện tích sử dụng của hai mẫu ghế

Chỉ tiêu HMNB-3010 HM-CB-T01
Diện tích khi gấp 0,40 m² 0,57 m²
Diện tích khi mở 1,14 m² 1,30 m²
Phần diện tích tăng thêm 0,74 m² 0,73 m²
2 ghế cùng mở 2,28 m² 2,60 m²
4 ghế cùng mở 4,56 m² 5,21 m²

Các số liệu được tính từ kích thước dài và rộng do VEMED công bố, làm tròn đến hai chữ số thập phân. Bảng trên giúp ước lượng phần diện tích sản phẩm chiếm trên sàn. Tuy nhiên, diện tích chiếm sàn không đồng nghĩa với diện tích tối thiểu cần bố trí.

Chẳng hạn, ghế rộng 0,685 m không có nghĩa chỉ cần một khe trống đúng 0,685 m là có thể sử dụng thuận tiện. Còn phải kiểm tra khoảng trống để người dùng đứng lên, thao tác mở ghế và tiếp cận các vật dụng bên cạnh.

3.3. Cách kiểm tra diện tích còn lại sau khi bố trí

Giả sử phòng bệnh có diện tích 18 m², trong đó hai giường bệnh cùng chiếm 4 m² và hai tủ đầu giường cùng chiếm 0,8 m².

Nếu bố trí thêm hai ghế HMNB-3010 ở trạng thái mở, diện tích còn lại theo phép trừ sơ bộ là:

18 − 4 − 0,8 − 2,28 = 10,92 m²

Con số 10,92 m² chỉ thể hiện tổng diện tích chưa bị những vật dụng đã tính chiếm chỗ. Nó chưa phản ánh hình dạng các khoảng trống, vị trí cửa, thiết bị khác và khả năng lưu thông.

Vì vậy, sau khi tính diện tích, phải chuyển sang kiểm tra vị trí trên sơ đồ mặt bằng. Đây là bước quyết định một phương án bố trí có thực sự khả thi hay không.

4. Sơ đồ bố trí ghế giường bệnh viện cho phòng 2 giường bệnh

4.1. Phân tích không gian phòng bệnh 2 giường

Theo Bảng 6 của TCVN 4470:2012, diện tích tham khảo cho phòng bệnh nội trú 2 giường bệnh nhân là 15–18 m², không bao gồm khu vệ sinh. Tiêu chuẩn này có phạm vi áp dụng cho thiết kế mới, cải tạo và nâng cấp bệnh viện đa khoa trên 500 giường, vì vậy không nên áp dụng máy móc cho mọi cơ sở y tế.

Xét một ví dụ phòng rộng 4,5 m, dài 4 m, tổng diện tích 18 m², bố trí hai giường song song.

Nếu mỗi giường rộng 0,95 m, có thể thử phân chia chiều ngang phòng thành các dải không gian:

Khu vực Chiều rộng minh họa
Dải bố trí ghế bên trái 0,80 m
Giường bệnh số 1 0,95 m
Lối đi giữa 1,00 m
Giường bệnh số 2 0,95 m
Dải bố trí ghế bên phải 0,80 m
Tổng cộng 4,50 m
thong-so-bo-tri-ghe-giuong-benh-vien-cho-phong-2-giuong-benh-2
Hình minh họa phân chia diện tích phòng có 2 giường bệnh nhân

Đây là ví dụ hình học nhằm minh họa cách phân chia diện tích, không phải kích thước lối đi đạt chuẩn hay phương án đã được thẩm định. Đặc biệt, dải 0,80 m có thể không đủ khoảng thao tác cạnh ghế hoặc giường, tùy nhu cầu tiếp cận bệnh nhân.

4.2. Phương án đặt ghế ở hai bên giường bệnh

Một cách sắp xếp có thể khảo sát là đặt ghế dọc theo các khu vực sát tường, song song với chiều dài giường bệnh.

Sơ đồ nguyên lý:

Dải bên trái Giường 1 Lối đi giữa Giường 2 Dải bên phải
Ghế A Giường A Tuyến di chuyển Giường B Ghế B

Sơ đồ chỉ thể hiện quan hệ vị trí, không theo tỷ lệ.

Với mẫu ghế mở dài 1,87–1,90 m, cần kiểm tra xem phần chiều dài này có nằm trọn trong dải không gian được phân bổ hay không.

Ưu điểm của hướng bố trí song song là hạn chế việc kéo ghế trực tiếp vào trục di chuyển giữa hai giường. Tuy nhiên, không phải phòng nào cũng có thể áp dụng vì còn phụ thuộc vị trí cửa, đầu giường và thiết bị y tế.

Nếu hai bên giường không đủ không gian để nhân viên thao tác, phải thay đổi phương án. Không nên đặt mục tiêu đủ hai ghế bằng mọi giá.

4.3. Kiểm tra khi hai ghế cùng mở vào ban đêm

Sau khi xác định vị trí, cần mô phỏng tình huống hai người nhà cùng mở ghế.

Quá trình kiểm tra nên bắt đầu từ ghế gần cửa phòng. Mở ghế đến vị trí sử dụng hoàn toàn, sau đó thực hiện tương tự với ghế còn lại.

Tiếp theo, kiểm tra đường di chuyển từ cửa đến từng giường bệnh, khả năng sử dụng tủ đầu giường và việc đưa thiết bị cần thiết vào khu vực chăm sóc.

Nếu một trong hai ghế gây cản trở, có thể điều chỉnh hướng đặt, chuyển sang vị trí khác hoặc chỉ bố trí một ghế nằm trong phòng. Phương án phù hợp phải được xác định bằng điều kiện vận hành thực tế, không chỉ dựa trên số lượng giường bệnh.

5. Cách bố trí ghế giường trong phòng bệnh 4 giường

5.1. Đặc điểm không gian phòng nội trú 4 giường

Phòng 4 giường thường có nhiều hoạt động diễn ra đồng thời: người nhà chăm bệnh, nhân viên thực hiện thao tác chuyên môn, bệnh nhân di chuyển và các thiết bị được đưa ra vào phòng.

Theo TCVN 4470:2012, diện tích phòng bệnh nội trú 4 giường trong phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn được nêu ở mức 24–28 m², chưa tính khu vệ sinh.

Xét ví dụ một phòng rộng 4,5 m, dài 6 m, tương ứng diện tích 27 m². Bốn giường bệnh được bố trí thành hai dãy, mỗi dãy hai giường dọc theo chiều dài phòng.

Khi đó, cần tính đến cả vị trí của hai giường cùng dãy, khoảng cách giữa các giường và những khoảng trống dành cho người nhà.

5.2. Phương án đặt ghế dọc hai bên phòng bệnh

Với phòng có hình chữ nhật tương đối dài, có thể khảo sát phương án đặt ghế ở hai dải sát tường, trong khi giữ khu vực giữa các dãy giường làm tuyến di chuyển chính.

Sơ đồ minh họa nhìn từ trên xuống:

Bên trái phòng Dãy giường trái Trục di chuyển Dãy giường phải Bên phải phòng
Ghế A Giường 1 Lối đi chung Giường 3 Ghế C
Ghế B Giường 2 Lối đi chung Giường 4 Ghế D

Sơ đồ nguyên lý, không theo tỷ lệ và chưa thể hiện cửa, tủ, thiết bị hay khoảng tiếp cận chuyên môn.

Trong phương án này, ghế được định hướng mở theo chiều dài phòng thay vì mở ngang qua lối đi trung tâm.

Trước khi áp dụng, cần kiểm tra chiều dài sử dụng của từng dải. Nếu mỗi giường bệnh dài khoảng 2 m, hai giường trong cùng một dãy đã chiếm tổng chiều dài 4 m. Phần 2 m còn lại của căn phòng dài 6 m phải được phân bổ cho khoảng đầu giường, chân giường và các khoảng trống cần thiết khác.

Đồng thời, việc đặt ghế sát tường không được làm mất khả năng tiếp cận bệnh nhân từ các phía cần thiết. Nếu phòng có diện tích phù hợp nhưng cách sắp xếp giường không đáp ứng yêu cầu chăm sóc, phải ưu tiên điều chỉnh giường và tuyến di chuyển trước khi thêm ghế.

5.3. Có nên bố trí đủ bốn ghế chuyển thành giường trong phòng 4 giường?

Không nên lấy số lượng giường bệnh làm căn cứ duy nhất để quyết định số lượng ghế.

Ví dụ, nếu bố trí bốn ghế Hi-MEC HM-CB-T01:

  • Khi gấp, tổng diện tích chiếm sàn khoảng 2,30 m².
  • Khi mở, tổng diện tích chiếm sàn khoảng 5,21 m².
  • Phần diện tích tăng thêm khi mở đồng thời khoảng 2,91 m².

Phép tính này cho thấy chỉ riêng việc chuyển đổi trạng thái của bốn ghế đã làm thay đổi đáng kể diện tích sử dụng trong phòng.

Với phòng 4 giường, có thể xem xét hai hướng bố trí:

Phương án 1: Bố trí hai ghế giường chăm bệnh

Ưu tiên những vị trí có khoảng trống phù hợp, không làm ảnh hưởng tuyến di chuyển chính. Hai giường còn lại chỉ bổ sung ghế ngồi hoặc vị trí nghỉ khác nếu điều kiện cho phép.

Phương án này phù hợp để đánh giá khi không gian hạn chế hoặc việc mở nhiều ghế đồng thời có nguy cơ cản trở hoạt động chăm sóc.

Phương án 2: Bố trí bốn ghế giường chăm bệnh

Chỉ xem xét khi đã xác minh đủ không gian mở cho cả bốn ghế, đồng thời duy trì được các khoảng tiếp cận, lối thoát và điều kiện vận hành theo yêu cầu của cơ sở y tế.

Cần thử nghiệm trong điều kiện tất cả các ghế đều mở. Không nên kết luận phòng đủ bốn ghế chỉ vì ban ngày vẫn có thể xếp gọn chúng cạnh các giường bệnh.

5.4. Cách xử lý khi phòng có lối đi trung tâm hẹp

Nếu ghế khi mở lấn vào đường di chuyển, giải pháp đầu tiên không phải là thu hẹp lối đi mà là xem lại hướng mở và vị trí đặt ghế.

Có thể đánh giá việc xoay ghế song song với giường, chuyển sang khu vực trống ở cuối phòng hoặc giảm số lượng ghế nằm được sử dụng đồng thời.

Tuy nhiên, mọi thay đổi đều phải kiểm tra lại khả năng tiếp cận bệnh nhân. Không di chuyển giường bệnh hoặc thiết bị gắn cố định chỉ nhằm tạo chỗ cho ghế nếu việc đó ảnh hưởng đến bố trí chuyên môn đã được phê duyệt.

6. Những lỗi thường gặp khi bố trí ghế giường bệnh viện

1-so-loi-khi-bo-tri-ghe-giuong-benh-vien
1 số lỗi thực tế thường gặp khi bố trí ghế giường bệnh viện

Chỉ tính diện tích khi ghế gấp gọn

Ghế trông nhỏ khi kê cạnh tủ nhưng có thể vươn ra hơn 1 m khi mở. Cần đánh dấu toàn bộ vùng mở ghế trước khi quyết định vị trí đặt.

Đặt ghế đối diện cửa ra vào

Nếu ghế mở theo hướng cửa, phần thân ghế có thể cản trở việc mở cửa hoặc di chuyển vào phòng. Cần kiểm tra cả quỹ đạo mở cửa và lối tiếp cận.

Sắp xếp ghế quá gần thiết bị y tế

Một số vị trí cạnh giường cần được giữ thông thoáng để thao tác với máy theo dõi, cây truyền dịch hoặc thiết bị hỗ trợ điều trị. Ghế phải được bố trí ngoài khu vực cần thiết cho hoạt động này.

Không kiểm tra tình huống mở nhiều ghế cùng lúc

Đây là vấn đề đặc biệt đáng chú ý ở phòng 4 giường. Nếu chỉ mở thử một ghế, có thể bỏ sót tình trạng các ghế chồng lấn vùng sử dụng hoặc cùng làm hẹp tuyến di chuyển.

Áp dụng một sơ đồ cho toàn bộ phòng nội trú

Các phòng có cùng diện tích vẫn có thể khác nhau về vị trí cửa, cột, tủ và thiết bị gắn tường. Vì vậy, không nên sử dụng một sơ đồ bố trí cố định cho tất cả các phòng mà chưa khảo sát.

7. Quy trình kiểm tra bố trí ghế giường trước khi đưa vào sử dụng

Đối với bệnh viện dự kiến trang bị nhiều ghế giường chăm bệnh, nên thực hiện thử nghiệm tại một phòng đại diện trước khi mua sắm hoặc bố trí đồng loạt.

Quy trình có thể triển khai theo năm bước:

  1. Đo và lập mặt bằng: Ghi chiều dài, chiều rộng phòng; kích thước giường bệnh; vị trí cửa, tủ và thiết bị cố định.
  2. Đánh dấu vùng mở ghế: Dùng băng dán sàn thể hiện chiều dài và chiều rộng thực tế của từng mẫu ghế khi mở hoàn toàn.
  3. Thử phương án bố trí: Đặt ghế tại vị trí dự kiến, kiểm tra việc gấp mở và sử dụng trong điều kiện bình thường.
  4. Mô phỏng tình huống đông người: Mở tất cả các ghế dự kiến, kiểm tra đường tiếp cận bệnh nhân, di chuyển thiết bị và khả năng sử dụng cửa.
  5. Chốt sơ đồ cho từng loại phòng: Ghi nhận vị trí phù hợp, số lượng ghế cho phép và những lưu ý khi sử dụng.

Nếu phòng mẫu không đáp ứng yêu cầu, cần điều chỉnh phương án trước khi triển khai trên diện rộng. Với những phòng có diện tích hoặc hình dạng khác nhau, phải kiểm tra riêng thay vì mặc định kết quả thử nghiệm có thể áp dụng chung.

8. Kết luận

Bố trí ghế giường bệnh viện hợp lý cần bắt đầu từ kích thước thực tế của phòng, diện tích khi mở ghế và khả năng duy trì lối di chuyển phục vụ chăm sóc bệnh nhân.

Đối với phòng 2 giường, nên ưu tiên những vị trí không làm cản trở việc tiếp cận từng giường. Với phòng 4 giường, cần đánh giá kỹ tình huống nhiều ghế mở đồng thời trước khi quyết định số lượng trang bị.

Hiện VEMED cung cấp các sản phẩm như giường ghế chăm bệnh Hi-MEC HMNB-3010 và ghế chăm sóc bệnh nhân Hi-MEC HM-CB-T01, với thông số kích thước ở cả trạng thái ghế ngồi và giường nằm.

Các bệnh viện, phòng khám và đơn vị mua sắm thiết bị có thể cung cấp kích thước phòng, số lượng giường bệnh cùng nhu cầu bố trí ghế để VEMED hỗ trợ đối chiếu thông số sản phẩm, từ đó lựa chọn giải pháp phù hợp với không gian sử dụng.

Thông tin liên hệ

Để lại một bình luận